Á seinustu níu árum hafa fimm manns látið lífið í umferðarslysum á einum fjölfarnasta vegi landsins, Reykjanesbrautinni. Síðasta slysið átti sér stað þann 21. febrúar þegar 54 ára gömul kona beið bana og eiginmaður hennar slasaðist alvarlega. Þá hefur 21 slys orðið á tímabilinu þar sem fólk hefur slasast alvarlega. Öll slysin hafa átt sér stað á þeim vegarköflum sem eru einbreiðir og er því ljóst að ekki er boðið upp á sama umferðaröryggi alls staðar á veginum.
Eftir að Reykjanesbrautin var tvöfölduð frá Fitjum og að Hvassahrauni hefur ekkert banaslys orðið á þeim vegarkafla. Síðari áfanga tvöföldunarinnar lauk árið 2008 en talið er að nýi 2+2 vegurinn hafi fækkað dauðaslysum á landinu í heild um 20 prósent.
Samkvæmt samgönguáætlun 2015–2018 sem lögð hefur verið fram á Alþingi verður ekki lokið við að tvöfalda þessa vegarkafla næstu tvö árin hið minnsta. Á sama tíma eykst sífellt umferð um Reykjanesbrautina, til að mynda vegna ferðamannastraums og uppbyggingar í stóriðju á svæðinu. Einu framkvæmdirnar við Reykjanesbraut samkvæmt áætluninni eru þær að byggð verða mislæg gatnamót á Reykjanesbraut við Krýsuvíkurveg í Hafnarfirði. Samgönguáætlunin nær til ársins 2022.
Fimm látnir
Samkvæmt upplýsingum frá Samgöngustofu hafa á árunum 2008–2017 orðið alls fimm banaslys á þeim tveimur vegarköflum sem ná frá Lækjargötuhringtorgi að tvöföldun og frá hringtorgi við Fitjar að Leifsstöð.
Þann 21. febrúar síðastliðinn varð harður árekstur jeppa og fólksbíls í Reykjanesbraut, austan við Brunnhóla. 54 gömul kona, Linda Dröfn Pétursdóttir lét lífið. Linda var búsett á Akranesi á starfaði á Heilbrigðisstofnun Vesturlands en hún og eiginmaður hennar voru á suðurleið á fólksbíl þegar þau lentu í árekstri við jeppabifreið sem kom úr gagnstæðri átt. Eiginmaður Lindu og ökumaður jeppans slösuðust báðir mikið. Linda lætur eftir sig þrjú uppkomin börn og tvö barnabörn.
Þann 17. október 2016 varð alvarlegt umferðarslys við Rósaselstorg, skammt frá Flugstöð Leifs Eiríkssonar. Lögreglumaður á bifhjóli í forgangsakstri rakst þá utan í bíl. Lögreglumaðurinn slasaðist mikið og ökumaður bifreiðarinnar, Marínó Nordquist lét lífið. Marínó var fæddur árið 1979, búsettur í Keflavík en ættaður frá Akureyri. Hann var einhleypur og barnlaus en lét eftir sig foreldra og yngri systur.
Þann 7. júlí 2016 lést karlmaður á fertugsaldri eftir árekstur vörubifreiðar með tengivagn og bifhjóls á mótum Reykjanesbrautar og Hafnarvegar í Reykjanesbæ. Maðurinn hét Jóhannes Hilmar Jóhannesson og var hann 34 ára. Hilmar lét eftir sig sambýliskonu og þrjú börn.
Þann 14. nóvember 2013 var ekið á þrítuga konu, Berglindi Heiðu Guðmundsdóttur, á Reykjanesbrautinni. Hún lést á gjörgæsludeild Landspítalans rúmlega tveimur vikum síðar. Vinkonur Berglindar blésu í kjölfarið til söfnunar í því skyni að aðstoða aðstandendur hennar við útförina. Fram kemur á söfnunarsíðunni að Berglind hafi verið vinmörg og að margir eigi fallegar og góðar minningar um hana. „Berglind var falleg, geislandi, brosmild og ljúf stelpa sem margir koma til með að sakna.“
Þann 27. desember 2008 lét sextug kona lét lífið þegar bifreið hennar fór út af veginum til hægri, hafnaði á ljósastaur og endaði fyrir utan veg á hvolfi. Slysið átti sér stað á milli Ásbrautar og Kaldárselsvegar.
20 alvarleg slys
Alls hafa 20 alvarleg slys átt sér stað á umræddum vegarköflum Reykjanesbrautarinnar á árunum 2008–2016. Þá hefur eitt alvarlegt slys átt sér stað á þessu ári, þann 5. mars síðastliðinn.
Fimm slys áttu sér stað árið 2009, þar af tvö þar sem fleiri en einn slösuðust alvarlega. Þann 27. mars 2009 slösuðust 69 ára karlmaður og 65 ára kona alvarlega þegar slys varð í eða eftir hægri beygju sunnan Straumsvíkur en bifreið þeirra fór þá út af veginum vinstra megin. Þann 16. október sama ár var bifreið ekið hægra megin út af veginum vestan við Straum en ökumaðurinn, 30 ára kona, slasaðist alvarlega og sömuleiðis 23 ára karlmaður sem var farþegi í framsætinu og 10 ára drengur sem var farþegi í aftur¬sætinu.
Tvö slys urðu árið 2010, ekkert árið 2011 og árunum 2012–2014 varð eitt slys á ári. Þann 4. mars árið 2012 varð skelfilegt bílslys í Hafnarfirði, við Reykjanesbraut, með þeim afleiðingum að bifreið varð rústir einar og tveir af fimm farþegum voru fluttir alvarlega slasaðir á gjörgæsludeild. Ökumaður bílsins, karlmaður á fertugsaldri, var í kjölfarið ákærður af ríkissaksóknara fyrir hegningar- og umferðarlagabrot en hann reyndist vera ölvaður undir stýri og ók á um það bil 178 kílómetra hraða þegar hann missti stjórn á bílnum. Einn farþega sem sat í aftursæti varð varanlega lamaður eftir slysið.
Árið 2015 urðu fjögur slys en í einu þeirra slösuðust þrír alvarlega, 15 ára piltur, 45 ára kona og tvítug kona. Flest alvarleg slys áttu sér stað á seinasta ári en þá voru sex talsins.
Hættulegasti vegur landsins
Rétt eins og á Reykjanesbraut hefur umferð um Grindavíkurveg aukist gríðarlega á undanförnum árum og er vegurinn talinn einn sá hættulegasti á landinu. Frá árinu 2008 hafa 15 alvarleg slys átt sér stað á Grindavíkurvegi samkvæmt upplýsingum frá Samgöngustofu.
Tvö banaslys hafa átt sér stað á Grindavíkurvegi á þessu ári, með aðeins rúmlega tveggja mánaða millibili. Þann 12. janúar síðastliðinn bárust fregnir af því að Alma Þöll Ólafsdóttir hefði látið lífið í bílslysi á Grindarvíkurvegi, ¬norðan við afleggjarann að Bláa lóninu. Tveir bílar lentu þá í árekstri en einn einstaklingur var fluttur alvarlega slasaður á gjörgæsludeild. Alma var aðeins 18 ára gömul.
Aðfaranótt sunnudagsins 5. mars síðastliðinn varð síðan annað banaslysið með rúmlega tveggja mánaða millibili þegar kona á fimmtugsaldri velti bíl sínum út af veginum, um 1,7 kílómetra norðan við mót Norðurljósavegar. Hún hét Guðrún Pálsdóttir. Árið 2009 lést karlmaður á fimmtugsaldri á veginum í slysi.
„Þessi slys eru óásættanleg“
Runólfur Ólafsson, framkvæmdastjóri Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB), segir þau slys sem hafa átt sér stað að undanförnu, á bæði Reykjanesbraut og Grindavíkurvegi, séu með öllu óásættanleg. Fyrir utan þann mikla mannlega harmleik sem fylgir slysunum þá séu þau gríðarlega kostnaðarsöm fyrir samfélagið.
„Alvarleg slys og banaslys í umferðinni eru óhemju kostnaðarsöm fyrir utan þann mannlega harmleik sem þeim fylgir. Það fylgir því mikill þjóðhagslegur ávinningur að draga úr slysum og auka umferðaröryggi. Við verðum sem samfélag að standa myndarlega að uppbyggingu og viðhaldi vega,“ segir Runólfur og bendir á að þessi málaflokkur hafi verið vanræktur í allt of langan tíma.
„Miðað við fjárlög fyrir árið 2017 þá má gera ráð fyrir að innan við 22 milljarðar króna fari til nýbygginga, viðhalds og þjónustu við vegi landsins. Þetta er um 1% af landsframleiðslu. Lengstum áður fóru til vega um 2% af landsframleiðslu og það er hlutfall sem við sjáum hjá þeim þjóðum sem við berum okkur saman við.“
En hvernig er hægt að bregðast við strax?
„Það verður að forgangsraða í framkvæmdum út frá umferðaröryggi og umferðarmagni. Það þarf einnig að tryggja öruggar og greiðar samgöngur til að treysta byggð,“ segir Runólfur sem líst ekki vel á hugmyndir um að setja vegatoll á Reykjanesbraut og Suðurlandsveg til þess að flýta fyrir viðhaldi og uppbyggingu.
„Tekjur ríkissjóðs af bílum og umferð eru áætlaðar a.m.k. 70 milljarðar króna 2017. Skatttekjur ríkisins af eldsneytissölu (fyrir utan virðisaukaskatt) og af bifreiðagjaldinu eru áætlaðar nærri 35 milljarðar króna. Þetta er sú tala sem gert var ráð fyrir í samgönguáætlun sem samþykkt var nær einróma rétt fyrir kosningar í október 2016. Við hjá FÍB setjum fram þá eðlilegu kröfu að þessir 35 milljarðar renni til uppbyggingar og viðhalds vegakerfisins. Vegatollar eru auka skattheimta og það að leggja vegatoll á Reykjanesbraut eða Suðurlandsveg án þess að bera það undir kjósendur í kosningum er eignaupptaka gagnvart almenningi.“
Sú eina sem lifði slysið af
Það er ekki hægt að skrifa um Reykjanesbrautina eða Grindavíkurveg án þess að tala um þá miklu harmleiki sem slysum á þessum vegarköflum hafa fylgt. Ein kona sem þekkir af eigin raun hvernig er að missa ástvin í bílslysi á þessum slóðum skilur ekki hvers vegna það tekur svona langan tíma að klára tvöföldunina.
Hún heitir Sesselja Erna Benediktsdóttir en hún lenti í alvarlegu bílslysi ásamt föður sínum þegar tvær bifreiðar skullu saman á Reykjanesbrautinni. Fjórir voru í bifreiðunum tveimur og var Erna sú eina sem lifði bílslysið af. Hún var þá bundin í barnabílstól, aðeins fjögurra ára gömul. Bílslysið varð til þess að hópur íbúa á Suðurnesjum lokaði Reykjanesbrautinni fyrir allri umferð til þess að þrýsta á úrbætur. Úr varð tvöföldun Reykjanesbrautarinnar en aðeins að hluta.
„Ég skil ekki alveg af hverju það tekur svona langan tíma að klára að tvöfalda Reykjanesbrautina. Ég get ekki hætt að hugsa um það hversu margir eigi eftir að láta lífið á þessum vegi áður en stjórnvöld ráðast í úrbætur. Hver dagur skiptir máli og það er sárt að hugsa til þess að fólk þurfi að missa ástvini sína svo embættismenn átti sig á stöðunni,“ segir Sesselja Erna sem steig fram í fyrrasumar ásamt hópnum „Stopp, hingað og ekki lengra“ en hann hefur barist fyrir tvöföldun Reykjanesbrautarinnar frá því snemma á síðasta ári. Í myndskeiði sem hópurinn sendi frá sér segir Sesselja Erna frá slysinu: „Árið 2000 lenti ég bílslysi á Reykjanesbraut. Þar var ég í bíl með pabba mínum og sofnaði hann undir stýri. Lentum við á bíl með öðrum hjónum. Ég kastaðist úr bílstólnum og var sú eina sem lifði af. Stopp, hingað og ekki lengra.“
Sesselja Erna segir það blasa við ef fólk skoðar umferðarslys á þessum vegum að þeim hafi fækkað til muna á þeim kafla sem nú þegar hefur verið tvöfaldaður. Ekkert banaslys hafi til að mynda átt sér stað. „Það hefur sýnt sig að þessi tvöföldun hefur bætt öryggi til muna en samt er ekki ráðist í það að klára að tvöfalda alla leið? Hvar eru alvarlegustu slysin í dag? Jú. Á þeim kafla sem ekki hefur verið tvöfaldaður. Ég verð bara virkilega reið þegar ég frétti af þessum slysum því ég veit hvað er hægt að gera til þess að koma í veg fyrir þau eða að minnsta kosti sporna við þeim og fækka að miklu leyti. Það er tvöföldun. Tvöföldun sem þarf að koma strax. Ekki eftir ár eða tvö eða þrjú, heldur strax í dag.“
↧
Hversu margir þurfa að deyja?
↧